Αγαπητοί γονείς,
Πολλές φορές, όταν μιλάμε για τα κινητά των εφήβων, η συζήτηση μένει στο περιεχόμενο. Τι βλέπει; Με ποιον μιλάει; Είναι στο TikTok; Είναι στο Instagram; Παίζει παιχνίδια; Όλα αυτά έχουν σημασία. Υπάρχει όμως κάτι ακόμη πιο απλό και ίσως πιο ύπουλο: η ίδια η χρήση φέρνει κι άλλη χρήση.
Σε πρόσφατη μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο SLEEP 2026, οι ερευνητές παρατήρησαν κάτι πολύ ενδιαφέρον. Τις νύχτες που οι έφηβοι χρησιμοποιούσαν το κινητό τους περισσότερο λίγο πριν από τον ύπνο, είχαν και περισσότερη χρήση αργότερα μέσα στην ίδια νύχτα. Δηλαδή το κινητό πριν από τον ύπνο δεν λειτουργούσε σαν μια μικρή, ακίνδυνη παρένθεση. Άνοιγε έναν κύκλο χρήσης με μεγαλύτερη διάρκεια.
Και εδώ χρειάζεται να είμαστε ειλικρινείς. Ο ύπνος δεν προστατεύεται μόνο με την καλή πρόθεση του εφήβου. Χρειάζεται και την δική σας φροντίδα. Ένας κουρασμένος έφηβος, μόνος στο δωμάτιό του, με το κινητό δίπλα στο κρεβάτι, δεν βρίσκεται στην καλύτερη στιγμή του για να ασκήσει αυτοέλεγχο. Η συσκευή είναι εκεί. Οι ειδοποιήσεις είναι εκεί. Η βαρεμάρα είναι εκεί. Η ανάγκη να μη χάσει τίποτα είναι εκεί.
Γι’ αυτό και οι κανόνες γύρω από το κινητό τη νύχτα δεν είναι υπερβολή. Το κινητό έξω από το δωμάτιο, η φόρτιση σε κοινόχρηστο χώρο και μια σταθερή ώρα αποσύνδεσης δεν είναι τιμωρίες. Είναι τρόποι να βοηθήσουμε τον εγκέφαλο του εφήβου να περάσει από την ένταση της ημέρας στην ηρεμία του ύπνου.
Πολλοί έφηβοι πιάνουν την οθόνη το βράδυ επειδή βαριούνται, επειδή δεν ξέρουν πώς να χαλαρώσουν ή επειδή έχουν συνηθίσει να αποκοιμιούνται με αυτό τον τρόπο. Χρειάζονται άλλες μικρές τελετουργίες πριν τον βραδινό ύπνο: ένα βιβλίο, λίγη μουσική χωρίς οθόνη, μια ήρεμη συζήτηση, λίγος χρόνος με το κατοικίδιο, κάτι επαναλαμβανόμενο και χαλαρωτικό.
Το δύσκολο για εμάς τους γονείς είναι ότι συχνά φοβόμαστε τη σύγκρουση. Σκεφτόμαστε «ας μην κάνω θέμα για λίγα λεπτά». Μόνο που μερικές φορές τα λίγα λεπτά δεν είναι λίγα. Είναι η αρχή μιας αλυσίδας.
Και ο ύπνος του εφήβου είναι πολύ σημαντικός γιατί βοηθάει την μνήμη, την συγκέντρωση, βελτιώνει την διάθεση. Ένας καλό βραδινός ύπνος είναι το σταθερό έδαφος πάνω στο οποίο θα σταθεί ο έφηβος την επόμενη μέρα.
Με εκτίμηση,
Τριανταφυλλιά Γαροφαλάκη
Παιδοψυχίατρος